Het onderwerp van de film is religie en de film is de bewerking van een roman van de 73 jaar oude schrijver van Poolse afkomst, Pierre Klossowski. De film speelt zich af in Rooms Katholieke kloosters en heeft tot onderwerp de ideologische verschillen tussen de patriarchale Jezuïeten en de matriarchale voorstanders van de cultus rondom de maagd Maria. Toen het boek in 1950 verscheen, werd het door de existentialistische filosoof Merleau-Ponty in diens (en Sartre’s) tijdschrift “Les Temps Modernes” begroet als een werk over alle totalitaire samenlevingen. De kerk als De Organisator bij uitstek, een onderzoek naar het functioneren daarvan is een analyse van de verschijnselen bureacratie en dogmatisme. Sinds de kerk een totalitair systeem is, dat niet berust op geweld of politiemethoden, maar meer op vrije aanvaarding door haar leden, is het de meest volledige uitdrukking van ‘fascinatie voor totalitarisme’, het dubbele geboeid-zijn door discipline en macht.
Ruiz wist echter niets van dit al lang vergeten artikel van Merleau-Ponty. Hij kwam dit boek toevallig tegen, toen hij in een boekhandel liep rond te snuffelen. Het fascineerde hem onmiddellijk, omdat het hem deed herinneren aan de strijd tussen de verschillende linkse groepen in zijn geboorteland Chili, voor de val van Allende. Links en de kerk schenen eenzelfde houding te delen, dezelfde strijdkreet; teneinde te overleven, moet elke institutie zich beschouwen in de positie van omsingelden. En zoals Augustinus zei: “In een omsingelde veste is iedere vorm van afwijking verraad.”
